Birinci Aşama
TURLAR ve KURALLAR:
-
Bu aşama, birbirinden bağımsız 12 karar turundan oluşmaktadır.
-
Her turda, deneydeki katılımcılardan biri ile rastgele eşleştirileceksiniz.
-
Her tura başlarken size ve eşleştirildiğiniz kişiye 300 ya da 600 puan başlangıç puanı olarak
verilecektir. Hem kendinizin hem de eşleştirildiğiniz kişinin başlangıç puanını biliyor olacaksınız.
Her turda, siz ve eşleştirildiğiniz kişi eş zamanlı olarak (aynı anda) bireysel başlangıç puanlarınızdan
ne kadarını bir projeye yatırmak istediğinize karar vereceksiniz. Başlangıç puanınızın hepsini ya da bir
kısmını yatırım için kullanabilir veya tümünü elinizde tutma kararı alabilirsiniz. Tur kazancınız, o tur
başlarken size verilen başlangıç puanından projeye yatırmadığınız miktar ve proje yatırımınızın
getirisinin toplamına eşit olacaktır.
-
Her turda, projeye yatırımınızın sonucu, bilgisayarın 1 ile 100 arasında yapacağı rastgele çekilişe
göre belirlenecektir:
- Bilgisayarın çektiği sayı 1 ile 50 arasında (50 dahil) bir sayı olursa (yani %50 ihtimalle)
projenin değeri sizin ve eşleştirildiğiniz kişinin projeye yaptığı yatırım toplamının 3 katına
çıkacaktır. Bu yeni değer, Orantılılık Kuralı’na göre paylaşılacaktır: Yani, turun başında
yaptığınız yatırımların oranına göre siz ve o turda eşleştiğiniz katılımcı arasında
paylaştırılacaktır.
Örnek: Diyelim ki projeye siz 10 puan eşleştirildiğiniz kişi 20 puan yatırım yaptı.
Bu durumda, toplam yatırımın 1/3’ü size, 2/3’ü eşleştirildiğiniz kişiye aittir. Bilgisayarın
yaptığı çekilişin sonucu olarak projenin değeri artarak (10+20) * 3 = 90 puan olmuşsa,
bu 90 puanın 30 puanı (90*(1/3)=30) sizin, 60 puanı (90*(2/3)=60) eşleştirildiğiniz kişinin
olacaktır
-
Bilgisayarın çektiği sayı 51 (51 dahil) ve 100 arasında bir sayı olursa (yani %50 ihtimalle)
proje toplam yatırım değerinin %25'ini kaybedecektir. Yani, projenin geriye kalanının değeri,
sizin ve eşleştirildiğiniz kişinin projeye yaptığı toplam yatırımın %75'i olacaktır.
Geriye kalan bu değer, tur başında yatırım kararınızı almadan önce size bildirilecek olan şu
paylaşım kurallarından birine göre siz ve eşleştirildiğiniz kişi arasında paylaştırılacaktır:
-
Orantılılık: Projenin geriye kalan değeri siz ve eşleştirildiğiniz kişinin tur başında
yaptığı yatırım oranına göre paylaştırılır.
-
Örnek: Diyelim ki projeye siz 200 puan eşleştirildiğiniz kişi 100 puan yatırım yaptı.
Yani, toplam yatırımın 2/3’ü size, 1/3’ü eşleştirildiğiniz kişiye ait. Bilgisayarın yaptığı
çekilişin sonucu olarak projenin değeri azalarak (100+200)*0,75=225 puan olduğunda, bu 225
puanın 2/3’ü size, 1/3’ü eşleştirildiğiniz kişiye verilecektir. Yani, sizin proje yatırımından
kazancınız 225 * 2/3 = 150 puan, eşleştirildiğiniz kişininki ise 225*1/3 = 75 puan olacaktır.
-
Eşit Kayıplar: Projenin zararı siz ve eşleştirildiğiniz kişi arasında eşit olarak
paylaştırılır.
-
Örnek: Diyelim ki, projeye siz 200 puan eşleştirildiğiniz kişi 100 puan yatırım yaptı.
Bilgisayarın yaptığı çekilişin sonucu olarak projenin değeri azalarak (100+200)*0,75=225 puan
olduğunda, projenin zararı 75 puan olacaktır. Bu zarar, siz ve eşleştirildiğiniz katılımcı
arasında eşit olarak paylaştırılacaktır. Yani, hem siz hem de eşleştirildiğiniz kişi proje
yatırımından 75*1/2= 37,5 puan zarar edecek, siz 200-37,5 = 162,5, eşleştirildiğiniz kişi
100 – 37,5= 62,5 puan elde edecektir.
-
Eşit Ödüller: Projenin geriye kalan değeri siz ve eşleştirildiğiniz kişi arasında eşit
olarak paylaştırılır.
-
Örnek: Diyelim ki projeye siz 200 puan eşleştirildiğiniz kişi 100 puan yatırım yaptı.
Diyelim ki çekiliş sonucuna bağlı olarak toplam yatırım azaldı. Projenin değeri azalarak
(100+200)*0,75=225 puan olduğunda, bu 225 puan siz ve eşleştirildiğiniz katılımcı arasında eşit
olarak paylaştırılacaktır. Yani, hem sizin hem de eşleştirildiğiniz kişinin proje yatırımından
elde ettiği 112,5 puan olacaktır.
-
Deney sonuna kadar bu aşamada yer alan 12 turda aldığınız yatırım kararlarının sonuçlarını ve
dolayısı ile tur kazançlarınızı göremeyeceksiniz. Yani, her tura başlarken, bir önceki turda
eşleştirildiğiniz kişinin yaptığı yatırım miktarını, yatırımın sonucunu ve tur kazancınızı bilmiyor
olacaksınız.
BLOKLAR
-
Bu aşamada yer alan 12 karar turu, her biri 4 tur içeren 3 blok olarak gerçekleşecektir.
-
Her blokta yer alan tüm turlarda (yani 12 turun hepsinde) bilgisayarın sayı çekilişi sonucu proje değeri
artarsa bu değer Orantılılık Kuralı’na göre siz ve eşleştirildiğiniz kişi arasında paylaştırılacaktır.
-
Bilgisayarın sayı çekilişi sonucu proje değeri azalırsa uygulanacak paylaşım kuralı, bir blok içinde
yer alan 4 tur boyunca aynı kalacak, ama her blok için farklı bir kural geçerli olacaktır.
(Örneğin, 4 turluk birinci blokta Orantılılık, 4 turluk ikinci blokta Eşit Ödüller, 4 turluk üçüncü
blokta Eşit Kayıplar kuralı uygulanacaktır.)
-
Her blok başlamadan önce, blokta yer alan 4 tur için geçerli olacak ve proje değerinin azalması ile
sonuçlanan durumlarda uygulanacak paylaşım kuralı duyurulacak, kural açıklanacak ve kuralı doğru olarak
anladığınızı test edebilmeniz için size birkaç soru sorulacaktır.
-
Her bloğun ilk turunda hem sizin hem de karşınızdaki kişinin 300’er puanı, ikinci ve üçüncü turlarda
birinizin 300 diğerinizin 600 puanı ve son turda her ikinizin de 600’er puanı olacaktır.
-
Her bloğun her turunda, yatırım kararınızı alırken kullanabileceğiniz bir hesap makinesi ekranınızda
olacaktır. Yatırım kararınızı almadan önce, bu hesap makinesini kullanarak, ilgili kutucuklarında sizin
ve eşleştirildiğiniz kişinin yapabileceği farklı yatırım miktarlarını deneyerek, bilgisayarın çekeceği
sayıya ve geçerli paylaşım kuralına göre kazancınızın ne olacağını hesap edebilirsiniz.
BİRİNCİ AŞAMA KAZANCINIZ NASIL HESAPLANACAK?
Deney sonunda, bu aşamadaki 12 turun her birinde elde ettiğiniz tur kazançları ekranınıza gelecektir.
Sonrasında, her blokta yer alan 4 turdan biri rastgele seçilecektir. Seçilen bu 3 turda (3 blok x 1 tur)
elde ettiğiniz puanların toplamı Birinci Aşama kazancınızı oluşturacaktır.
Birinci Aşama’da kazandığınız her puan 0,02 TL ile çarpılacak, deney sonunda tarafınıza ödenecektir.